ART0018: The dedicatory inscription of Aytin and Khimsha at Gandzasar Monastery, 1495
Այտինի և Խիմշայի նվիրատվական վիմագիրը Գանձասարի վանքում, 1495 թ
Edition
1 Վախմս ⸤Ա⸥թ⸤ա⸥⸢պ⸣ակին է:
2 Ես՝ Այտինս, Խիմշէս՝
3 որդի Աթապակին, տվ
4աք Ալմաճայ տաբ⸤ի⸥ հ⸤ո⸥ղն
5 ի ս⸤ուր⸥բ ուխտս Գ⸤ա⸥նձ⸤ա⸥սար⸤ա⸥յ,
6 առ⸤ա⸥ջն⸤որդ⸥ութ⸤եամ⸥բ Ն⸤ե⸥րս⸤էս⸥ի:
7 Թվ⸤ին⸥ ՋԽԴ (1495): ⸢Դ⸣⸤աւ⸥իթ:
2 Ես՝ Այտինս, Խիմշէս՝
3 որդի Աթապակին, տվ
4աք Ալմաճայ տաբ⸤ի⸥ հ⸤ո⸥ղն
5 ի ս⸤ուր⸥բ ուխտս Գ⸤ա⸥նձ⸤ա⸥սար⸤ա⸥յ,
6 առ⸤ա⸥ջն⸤որդ⸥ութ⸤եամ⸥բ Ն⸤ե⸥րս⸤էս⸥ի:
7 Թվ⸤ին⸥ ՋԽԴ (1495): ⸢Դ⸣⸤աւ⸥իթ:
Diplomatic transcription
ՎԱԽՄՍԹՊԱԿԻՆԷ
ԵՍԱՅՏԻՆՍԽԻՄՇԷՍ
ՈՐԴԻԱԹԱՊԱԿԻՆՏՎ
ԱՔԱԼՄԱՃԱՅՏԱԲՀՂՆ
ԻՍԲՈՒԽՏՍԳՆՁՍԱՐՅ
ԱՌՋՆՈՒԹԲՆՐՍԻ
ԹՎՋԽԴ :ԴԹԻ:
English translation
The vakhm (inalienable property) belongs to Atabek. I, Aytin, and Khimsha, son of Atabek, granted the land of the field called Almaj to the holy fraternity of Gandzasar, during the leadership of Nerses. In the Armenian year 944 (1495). David.
Armenian translation
Վախմս (անձեռնմխելի գույքը) Աթապակինն է: Ես՝ Այտինս, Աթապակի որդի Խիմշան, Ալմաճի (կոչվող) տաբի (դաշտի) հողը տվեցինք Գանձասարի սուրբ ուխտին, Ներսեսի առաջնորդությամբ: (Հայոց) 944 (1495) թվին: Դավիթ:
Commentary
The area of the stone containing the inscription is marred by cavities resulting from gunfire. It is likely that the script was damaged during military operations in the 1990s, as a photograph from the 1960s shows it in significantly better condition. While some suggest that the final line is a later addition, the paleographic characteristics of the letterforms indicate that it is contemporary with the primary text. The David mentioned is, in fact, the engraver of the inscription.
Քարի՝ արձանագրությունն ընդգրկող հատվածը պատված է կրակոցներից առաջացած խոռոչներով: Ենթադրելի է, որ գիրը վնասվել է 1990-ական թթ. ռազմական գործողությունների ժամանակ, քանի որ 1960-ական թթ. արված լուսանկարում անհամեմատ լավ վիճակում է: Կարծիք կա, թե վերջին տողն ավելացվել է հետագայում, սակայն, դատելով տառաձևերի հնագրական հատկանիշներից, այն ժամանակակից է բուն վիմագրին, իսկ հիշատակված Դավիթը, ըստ էության, արձանագրության փորագրիչն է:
Images
Details
- Place
- Church of St. John the Baptist, Gandzasar, Vank
- Monument
- Gandzasar — monastic complex/ monastery
- Date
- Armenian year 944 (1495 CE)
- Armenian date
- ՋԽԴ-944
- Object
- building stone
- Kind of inscription
- Donation
- Material
- limestone
- Script
- Bolorgits Erkatagir
- Technique
- Carved
- Condition
- fair
- Lines
- 7
- Position
- On the northern exterior wall of the church.
- Coordinates
- 40.2233, 46.7411
- Source
- ArmEpiDoc
Bibliography
- Орбели Иосиф. Надписи Гандзасара и Авоцптука. собрал и подготовил к печати Айк Акопян (2016), 109/19
- Բարխուդարեանց Մակար եպս.. Աղուանից երկիր եւ դրացիք. Արցախ (1999), p. 252
- Հասան-Ջալալեան Եսայի կթղ.,. Վիմական արձանագրութիւնք, աշխատասիրութեամբ՝ Արսեն Հարությունյանի, (2015), 146/խբ.:
- Շահխաթունեանց Յովհաննէս եպս.. Ստորագրութիւն Կաթուղիկէ Էջմիածնի եւ հինգ գաւառացն Արարատայ (2014), p. 465
- Ջալալեանց Սարգիս արք.. Ճանապարհորդութիւն ի Մեծն Հայաստան, մասն Ա (1842), p. 185
- Սեդրակ Բարխուդարյան. Դիվան հայ վիմագրության. Արցախ (1982), 44/94
Cite this record
Artsakh Epigraphy Atlas, ART0018: “The dedicatory inscription of Aytin and Khimsha at Gandzasar Monastery, 1495”. Record last revised 19 September 2026. https://armenianepigraphy.com/inscriptions/ART0018
When citing, add the date you consulted the record.
- Permanent link
- https://armenianepigraphy.com/inscriptions/ART0018
- Identifier
- ART0018
- Last revised
- TEI/EpiDoc
- ART0018.xml
- Licence
- Texts and data: CC BY-NC-SA 4.0. Images are not covered by this licence: rights remain with the photographers and publications credited with each image.