ART0024: The construction inscription of Khurter in Tsar, 1274
Խուրտերի շինարարական վիմագիրը Ծարում, 1274 թ
Edition
1 Խուրտ⸤է⸥ր, շինեցի
2 Ս⸤ուր⸥բ Գր⸤ի⸥գոր իմ հալալ ա
3րդե⸤ա⸥մբ՝ ինձ, ամուս⸤ն⸥ոյ իմ,
4 որդո⸤յ⸥՝ Մարգար⸢էի⸣, յիշեցեք
5 ի Տ⸤է⸥ր, ⸢թվ⸣⸤ին⸥ ՉԻԳ (1274):
2 Ս⸤ուր⸥բ Գր⸤ի⸥գոր իմ հալալ ա
3րդե⸤ա⸥մբ՝ ինձ, ամուս⸤ն⸥ոյ իմ,
4 որդո⸤յ⸥՝ Մարգար⸢էի⸣, յիշեցեք
5 ի Տ⸤է⸥ր, ⸢թվ⸣⸤ին⸥ ՉԻԳ (1274):
Diplomatic transcription
ԽՈՒՐՏՐՇԻՆԵՑԻ
ՍԲԳՐԳՈՐԻՄՀԱԼԱԼԱ
ՐԴԵՄԲԻՆՁԱՄՈՒՍՈՅԻՄ
ՈՐԴՈՄԱՐԳԱՐԷԻՅԻՇԵՑԵՔ
ԻՏՐ.Վ:Չ·Ի·Գ·
English translation
I, Khurter, built (this) St. Grigor (church) with my rightful earnings, for the commemoration of myself, my spouse, and my son Margareh. Remember (us) in your payers to the Lord. In the Armenian year 723 (=1274).
Armenian translation
(Ես)՝ Խուրտեր, շինեցի Սուրբ Գրիգոր (եկեղեցին) իմ հալալ արդյամբ (միջոցներով)՝
իմ, ամուսնուս (կողակցի), որդուս՝ Մարգարեի (հիշատակին), հիշեցեք ի Տեր. (Հայոց)
723 (=1274) թվին:
Commentary
The lower exterior section of the lintel is broken, resulting in severe damage to the final line of the inscription. The engraving consists of broad grooves, and traces of red pigment remain visible within the letterforms. Previous editors read the first personal name as Khorb Ter, whereas epigraphist Arsen Harutyunyan considers the mention of the name Khurter to be more probable.
Բարավորի ստորին մասը՝ արտաքուստ կոտրված է, որի հետեւանքով վիմագրի վերջին տողը մեծապես վնասվել է: Փորագրությունը լայնակոս է, տառաստեղններում նկատելի են նաեւ կարմիր ներկի հետքեր: Նախորդ հրատարակիչներն առաջին անձնանունը կարդացել են Խորբ Տէր, մինչդեռ վիմագրագետ Արսեն Հարությունյանն ավելի հավանական է համարում Խուրտեր անվան հիշատակությունը:
Images
Details
- Place
- St. Grigor church, Tsar
- Monument
- St. Grigor church — church
- Date
- Armenian year 723 (1274 CE)
- Armenian date
- ՉԻԳ-723
- Object
- tympanum
- Kind of inscription
- Construction, Donation
- Material
- limestone
- Script
- Bolorgits Erkatagir
- Technique
- Carved
- Condition
- fair
- Lines
- 5
- Position
- On the lintel of the church's western entrance.
- Coordinates
- 40.00528, 45.95222
- Source
- ArmEpiDoc
Bibliography
- Բարխուդարեանց Մակար եպս.. Աղուանից երկիր եւ դրացիք. Արցախ (1999), p. 366
- Կարապետյան Սամվել. Հայ մշակույթի հուշարձանները Խորհրդային Ադրբեջանին բռնակցված շրջաններում (1999), p. 58
- Կարապետյան Սամվել. Մռավականք (2019), p. 399:
- Սեդրակ Բարխուդարյան. Դիվան հայ վիմագրության. Արցախ (1982), 223/794
Cite this record
Artsakh Epigraphy Atlas, ART0024: “The construction inscription of Khurter in Tsar, 1274”. Record last revised 19 September 2026. https://armenianepigraphy.com/inscriptions/ART0024
When citing, add the date you consulted the record.
- Permanent link
- https://armenianepigraphy.com/inscriptions/ART0024
- Identifier
- ART0024
- Last revised
- TEI/EpiDoc
- ART0024.xml
- Licence
- Texts and data: CC BY-NC-SA 4.0. Images are not covered by this licence: rights remain with the photographers and publications credited with each image.