ART0031: Khachkar erected by Sargis at the Monastery of St. Yeghisha the Apostle (1257)
Սարգսի կանգնեցրած խաչքարը՝ Սբ Եղիշա առաքյալի վանքում, 1257 թ
Edition
1 Թիւն :ՉԶ: (1257), ես՝ Սարգ⸤իս⸥,
2 որդի Խոցայդեղայ, կանգ
3նեց⸢ի զ⸣խա⸢յ⸣չերս եղ
4բայ⸢ր⸣…ն…ու առ Ա⸤ստուա⸥ծ
5 …աղաւթս յիշ⸤եցէք⸥ ի Ք⸤րիստոս⸥է:
2 որդի Խոցայդեղայ, կանգ
3նեց⸢ի զ⸣խա⸢յ⸣չերս եղ
4բայ⸢ր⸣…ն…ու առ Ա⸤ստուա⸥ծ
5 …աղաւթս յիշ⸤եցէք⸥ ի Ք⸤րիստոս⸥է:
Diplomatic transcription
ԹԻՒՆ:ՉԶ:ԵՍՍԱՐԳ
ՈՐԴԻԽՈՑԱՅԴԵՂԱՅԿԱՆԳ
ՆԵՑ..ԽԱ.ՉԵՐՍԵՂ
ԲԱՅ…Ն…ՈՒԱՌԱԾ
…ԱՂԱՒԹՍՅԻՇԻՔԷ
English translation
In the Armenian year 706 (=1257), I, Sargis, son of Khotsadegh, erected this cross in memory of my brother … and for (intercession) before God. Remember me in your prayers to the Christ.
Armenian translation
(Հայոց) 706 (=1257) թվին, ես՝ Խոցադեղի որդի Սարգիսս, կանգնեցրի խաչերս իմ եղբայր … (հիշատակին) ու առ Աստված. աղոթքս հիշեցեք ի Քրիստոս:
Commentary
The khachkar was formerly embedded in the northern section of the gavit's (narthex) western wall, where it was documented and described by epigraphist Sedrak Barkhudaryan during the Armenian–Azerbaijani epigraphic expedition of the 1960s. While the khachkar itself is a classic example of its period, the inscription lacks calligraphic elegance; the lines and characters are disproportionate, suggesting the engraver struggled to constrain the text within the allotted space. Due to moisture, the cross-slab is partially covered with moss and salt efflorescence.
Խաչքարը նախկինում ագուցված է եղել գավթի արևմտյան պատի հյուսիսային մասում, որպիսին և 1960-ական թթ. հայ-ադրբեջանական վիմագրագիտական գիտարշավի ժամանակ այն տեսել և նկարագրել է վիմագրագետ Սեդրակ Բարխուդարյանը: Եթե խաչքարն իր ժամանակի դասական օրինակներից է, ապա արձանագրությունն աչքի չի ընկնում վայելչագրությամբ. անհամաչափ են տողերն ու տառերը և տպավորություն է, որ փորագրիչը բնագիրն այդ հատվածում ամփոփելու խնդիր է ունեցել: Խաչասալը խոնավությունից տեղ-տեղ մամռապատ և աղակալած է:
Images
Details
- Place
- Yeghisha the Apostle Monastery, Mataghis
- Monument
- Yeghisha the Apostle Monastery — monastery
- Date
- Armenian year 706 (1257 CE)
- Armenian date
- ՉԶ-706
- Object
- khachkar
- Kind of inscription
- Commemorative, Khachkar erection
- Material
- limestone
- Script
- Bolorgits Erkatagir
- Technique
- Carved
- Condition
- fair
- Lines
- 5
- Position
- On the western exterior of the narthex.
- Coordinates
- 40.335775, 46.693794
- Source
- ArmEpiDoc
Bibliography
- Սեդրակ Բարխուդարյան. Դիվան հայ վիմագրության. Արցախ (1982), 105/340:
Cite this record
Artsakh Epigraphy Atlas, ART0031: “Khachkar erected by Sargis at the Monastery of St. Yeghisha the Apostle (1257)”. Record last revised 19 September 2026. https://armenianepigraphy.com/inscriptions/ART0031
When citing, add the date you consulted the record.
- Permanent link
- https://armenianepigraphy.com/inscriptions/ART0031
- Identifier
- ART0031
- Last revised
- TEI/EpiDoc
- ART0031.xml
- Licence
- Texts and data: CC BY-NC-SA 4.0. Images are not covered by this licence: rights remain with the photographers and publications credited with each image.